ยามอัฐกาล — ระบบฤกษ์ที่แบ่งวันเป็นแปดช่วง และพลอยประจำแต่ละยาม
คนไทยคุ้นกับคำว่า "ฤกษ์" แต่ไม่ค่อยมีใครอธิบายว่าฤกษ์ระดับวันต่อวันคำนวณอย่างไร ระบบที่ตอบเรื่องนี้ในตำราไทยคือ ยามอัฐกาล ซึ่งปรากฏในตำราพรหมชาติ
แบ่งวันอย่างไร
ตำราแบ่งหนึ่งวันเป็นสองฝั่ง
- กลางวัน 06:00 – 17:59 น. แบ่งเป็น 8 ยาม ยามละ 1 ชั่วโมง 30 นาที
- กลางคืน 18:00 – 05:59 น. แบ่งเป็น 8 ยามเช่นกัน
จุดที่คนมักคำนวณผิดคือ ช่วงหลังเที่ยงคืนถึงก่อน 06:00 น. ยังนับเป็นคืนของวันก่อนหน้า ตามธรรมเนียมที่ถือรุ่งเช้าเป็นการเปลี่ยนวัน ไม่ใช่เที่ยงคืนแบบปฏิทินสากล คนที่คำนวณโดยยึดเที่ยงคืนจะได้ดาวผิดไปทั้งช่วง
สูตรที่ใช้จริง
ยามแรกของแต่ละฝั่งคือดาวประจำวันนั้นเอง แล้วเดินต่อตามสูตร
- กลางวัน ดาวถัดไปเดิน +5
- กลางคืน ดาวถัดไปเดิน +4
- ถ้าเกิน 7 ให้ลบ 7 (ระบบยามใช้ดาว 1–7 เท่านั้น ราหูและเกตุไม่อยู่ในวงยาม)
พอเดินครบแปดยาม ดาวจะวนกลับมาที่ดาวเดิมพอดี ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่าสูตรถูกต้อง
ตัวอย่าง วันอาทิตย์ เวลา 10:30 น. ฝั่งกลางวันเริ่มนับจาก 06:00 → 10:30 อยู่ในยามที่ 4 ดาวประจำวันอาทิตย์คือ ๑ เดิน +5 สามครั้ง: ๑ → ๖ → ๔ → ๒ ได้ ดาวจันทร์ ซึ่งพลอยประจำดาวจันทร์ตามตำรานพรัตน์ฉบับไทยคือมุกดาหาร
แล้วพลอยประจำแต่ละยามมาจากไหน
ตำรายามบอกว่า ช่วงเวลานั้นอยู่ภายใต้ดาวดวงใด ส่วนชื่อพลอยมาจากการนำดาวดวงนั้นไปเทียบกับ ตำรานพรัตน์ อีกที ดังนั้น “ยามที่ 4” ไม่ได้มีพลอยชนิดเดียวประจำทุกวัน ต้องดูด้วยว่าเป็นวันอะไร และเป็นยามกลางวันหรือกลางคืน
ลองดู วันอาทิตย์ เป็นตัวอย่าง ยามแรกเริ่มที่ดาวอาทิตย์ทั้งสองฝั่ง แต่ลำดับดาวหลังจากนั้นเดินคนละแบบ
| ยามที่ | กลางวัน: ดาว → พลอย | กลางคืน: ดาว → พลอย |
|---|---|---|
| 1 | อาทิตย์ → ทับทิม | อาทิตย์ → ทับทิม |
| 2 | ศุกร์ → เพชร | พฤหัสบดี → บุษราคัม |
| 3 | พุธ → มรกต | จันทร์ → มุกดาหาร |
| 4 | จันทร์ → มุกดาหาร | ศุกร์ → เพชร |
| 5 | เสาร์ → ไพลิน | อังคาร → เพทายโทนแดง |
| 6 | พฤหัสบดี → บุษราคัม | เสาร์ → ไพลิน |
| 7 | อังคาร → เพทายโทนแดง | พุธ → มรกต |
| 8 | อาทิตย์ → ทับทิม | อาทิตย์ → ทับทิม |
ตัวอย่าง 10:30 น. ในภาพจึงเป็น วันอาทิตย์กลางวัน ยามที่ 4 → ดาวจันทร์ → มุกดาหาร ถ้าเป็นวันอื่น พลอยในยามที่ 4 ก็เปลี่ยนตามดาวประจำวันนั้นด้วย
ผู้ที่สนใจตรวจสอบเองเทียบกับชื่อยามโบราณได้ ฝั่งกลางวันเรียงว่า สุริชะ ศุกระ พุธะ จันเทา เสารี ครู ภุมมะ ส่วนกลางคืนคือ รวิ ชีโว ศศิ ศุกโกร ภุมโม โสโร พุโธ ชื่อเหล่านี้ตรงกับผลที่ได้จากสูตรทุกช่อง
ใช้ทำอะไรได้บ้าง
ยามเป็นเรื่องของ ช่วงเวลา ไม่ใช่ตัวบุคคล จึงต่างจากพลอยประจำวันเกิดซึ่งติดตัวไปตลอดชีวิต ดาวประจำยามเปลี่ยนทุกหนึ่งชั่วโมงครึ่ง คติโบราณจึงใช้กับเรื่องที่ผูกกับจังหวะเวลา เช่นการเริ่มต้นสิ่งใหม่ในช่วงนั้น
ข้อดีของระบบนี้สำหรับคนที่เพิ่งเริ่มสนใจคือ ไม่ต้องกรอกข้อมูลส่วนตัวอะไรเลย ใช้แค่เวลาปัจจุบัน จึงเหมาะกับการลองทำความรู้จักพลอยแต่ละชนิดไปเรื่อย ๆ เพราะผลจะเปลี่ยนไปตามเวลาที่เปิดดู
ลองดูยามนี้
ค้นหาอัญมณีมงคลประจำตัว — โหมด "ตามยามนี้" กดปุ่มเดียวไม่ต้องกรอกอะไร ระบบจะคำนวณยามปัจจุบันในเครื่องของคุณแล้วบอกดาวประจำยามพร้อมชนิดพลอยตามตำรา
ที่มา: ยามอัฐกาลจากตำราพรหมชาติ และการจับคู่พลอยกับดาวตามตำรานพรัตน์